Uprawnienia SEP (Stowarzyszenie Elektryków Polskich) to formalne potwierdzenie kwalifikacji do prac przy urządzeniach elektroenergetycznych. W 2025 weszły w życie zaktualizowane zasady ich uzyskiwania i utrzymywania.
Co to są uprawnienia SEP?
Świadectwo kwalifikacyjne wydawane przez komisje kwalifikacyjne SEP lub PIIB, pozwalające na wykonywanie prac przy urządzeniach elektrycznych. Bez tych uprawnień nie można legalnie pracować jako elektryk wykonawca.
Grupy uprawnień
- Grupa 1 — urządzenia, instalacje i sieci elektroenergetyczne wytwarzające, przetwarzające, przesyłające i zużywające energię elektryczną,
- Grupa 2 — urządzenia wytwarzające, przetwarzające, przesyłające i zużywające ciepło,
- Grupa 3 — urządzenia wytwarzające, przetwarzające, przesyłające i zużywające paliwa gazowe.
Kategorie
- Kategoria E (eksploatacja) — wykonywanie prac na czynnych urządzeniach,
- Kategoria D (dozór) — kierowanie pracami innych osób.
Zakresy napięć
- Do 1 kV — instalacje niskiego napięcia (większość prac w domach i biurach),
- Do 15 kV — średnie napięcie (stacje transformatorowe, linie SN),
- Powyżej 15 kV — wysokie napięcie (sieci dystrybucyjne).
Zmiany 2025
Egzamin elektroniczny — od stycznia 2025 egzamin SEP odbywa się głównie w formie elektronicznej (test komputerowy + część ustna). Wcześniej tylko ustna.
Skrócona ważność dla nowicjuszy — pierwsze świadectwo wydawane jest na 3 lata (zamiast 5), co zmusza do szybszego uzupełniania wiedzy praktycznej.
Obowiązkowe szkolenie odnawiające — przed egzaminem przedłużającym wymagane jest szkolenie 16 godzin (wcześniej dobrowolne).
Nowe pytania egzaminacyjne dotyczące: instalacji EV, fotowoltaiki, magazynów energii, RCD typu B, systemów BMS.
Procedura uzyskania
- Szkolenie przygotowawcze (16-24 godziny) — w SEP, izbie rzemieślniczej lub akredytowanej firmie,
- Wniosek o egzamin do komisji kwalifikacyjnej SEP,
- Egzamin (test elektroniczny + część ustna),
- Wydanie świadectwa (do 30 dni od egzaminu).
Koszty
- Szkolenie: 400-800 zł,
- Egzamin: 200-400 zł,
- Świadectwo: 50-100 zł,
- Razem: 650-1 300 zł za grupę 1 do 1 kV.
Ważność
- Pierwsze świadectwo: 3 lata,
- Kolejne: 5 lat.
Po wygaśnięciu trzeba ponownie zdać egzamin.